ค้นหาข้อมูล | Search data

ค้นหาทั่วไป
ใส่ข้อมูลที่ต้องการค้นหา : เลือกหัวข้อที่ต้องการค้นหา :

ค้นหาจาก หมวดหมู่
UN NUMBER : 1093
ชื่อ สารเคมี Acrylonitrile
ชื่ออื่นๆ,การค้า,Synonyms acritet, acrylon, carbacryl, cyanoethylene, 2-propenenitrile, fumigrain, vinyl cyanide
สูตรโมเลกุล CH2=CH-CN หรือ C3-H3-N
CAS number 107-13-1
ลักษณะทางกายภาพ (ติดไฟ,กลิ่น,สี ฯ) ของเหลวไม่มีสี ระเหยได้กลิ่นฉุนอ่อนๆ กลิ่นหอมคล้ายกระเทียม ค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลืองถ้าถูกแสง ระเบิดได้ ติดไฟได้ ไอระเหยหนักกว่าอากาศและกระจายตามพื้นดิน
ค่ามาตรฐานในสถานที่ทำงาน
● ACGIH ACGIH TLV – TWA 2 ppm (4.5 mg/m3), C – , Notations : Skin; A3
● OSHA OSHA PEL – TWA 2 ppm, Ceiling 10 ppm (OSHA 1978)
● NIOSH NIOSH REL – TWA 1 ppm, Ceiling (10 min) 10 ppm, ERPG1 = 10 ppm, ERPG2 = 35 ppm, ERPG3 = 75 ppm (NIOSH 2005)
● IDLH IDIH = 85 ppm
● ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับภาวะแวดล้อม (สารเคมี) ไม่ได้กำหนดไว้
● มาตรฐานอื่นๆ ค่าในสิ่งแวดล้อมประเทศไทย ตามประกาศกรมควบคุมมลพิษ เรื่อง กำหนดค่าเฝ้าระวังสำหรับสารอินทรีย์ระเหยง่ายในบรรยากาศโดยทั่วไปใน 24 ชั่วโมง กำหนดให้ อะคริโลไนไตร (acrylonitrile) ต้องไม่เกิน 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร (พ.ศ.2552)
● BEI ยังไม่มีองค์กรที่น่าเชื่อถือองค์กรใดกำหนดไว้
การใช้ประโยชน์,ความเสี่ยงในการสัมผัส ใช้ในการผลิต acrylic, modacrylic fibers, ยาง nitrile พลาสติก, ABS (acrylonitrile butadiene styrene) และ SAN (stylene acrylonitile) resin และใช้เป็นสารรมควันในการเก็บเมล็ดพืช
กลไกการก่อโรค ดูดซึมได้ทางปาก ทางผิวหนัง และการหายใจเอาไอระเหยเข้าไป เมื่อสัมผัสความร้อนจะสลายตัวให้ hydrogen cyanide และ oxides ของไนโตรเจน cyanide จะจับกับ cytochrome oxidase ซึ่งจะขวางกันการใช้ออกซิเจน cyanide ที่ไม่ได้จับจะถูกทำให้ไม่มีพิษโดยถูก metabolized เป็น thiocyanate ที่เป็นสารประกอบที่เป็นพิษน้อยกว่า และถูกขับออกทางปัสสาวะ
อาการเฉียบพลัน ลักษณะทางคลินิกไม่จำเพาะ - ไอระเหยทำให้เกิดอาการจาม เจ็บคอ เยื่อบุอักเสบ หายใจลำบาก - ผิวหนังไหม้ แดง เป็นตุ่มน้ำ ผิวหนังอักเสบมักเป็นหลังจากสัมผัสหลายชั่วโมง ก่อให้เกิดผื่นภูมิแพ้ได้(allergic contact dermatitis) - ระคายเคืองต่อตา ตาแดง ปวดตา และน้ำตาไหล ระคายเคืองทางเดินหายใจส่วนล่าง - ปวดศีรษะ เวียนหัว คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย อ่อนเพลีย และหัวใจเต้นเร็ว - ตับทำงานผิดปกติ ตัวเหลือง เจ็บบริเวณตับ เบื่ออาหาร - ส่งผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง - ซีด และไตทำงานผิดปกติ - ชัก หยุดหายใจ เสียชีวิต ในรายที่อาการรุนแรง - มีผลต่อการเติบโตของทารกในครรภ์ในสัตว์ทดลองที่ความเข้มข้นสูง
อาการเรื้อรัง ก่อให้เกิดมะเร็งในสัตว์ทดลอง เพิ่มความเสี่ยงการเป็นมะเร็งปอด
คุณสมบัติก่อมะเร็ง (IARC) IARC classification group 2A (probably carcinogenic to human) (IARC 1982) ACGIH Carcinogenicity A3 (ACGIH 2009) มะเร็งสมอง มะเร็งปอด และมะเร็งลำไส้ในสัตว์ทดลอง
การวินิจฉัย
● เกณฑ์การวินิจฉัย จากประวัติการสัมผัสหรือมีอาการและอาการแสดงเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว พบภาวะ severe lactic acidosis ได้บ่อย การวัดการอิ่มตัวของออกซิเจนในหลอดเลือดดำอาจสูงขึ้นเนื่องมาจากการขวางกั้นการใช้ออกซิเจนในเซลล์ อาจได้กลิ่น bitter almond ของ hydrogen cyanide ก็ได้ขึ้นอยู่กับความผันแปรทางพันธุกรรมต่อการได้รับกลิ่น
● การตรวจทางห้องปฏิบัติการ(ตรวจในเลือด,ปัสสาวะ ฯ) - ตรวจ Acrylonitrile ในเลือดและปัสสาวะ หรือตรวจ thiocyanate ในปัสสาวะ <6 mg/g creatinine ในผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ การตรวจนี้ไม่จำเพาะ สามารถถูกรบกวนจาก thiocyanate ในบุหรี่ ในอาหาร เช่น การดื่มนม thiocyanogenic glucosides จากการกินกะหล่ำปลี มัสตาร์ด หรือ cyanogenic glucosides ในเนื้อในของลูกไม้เปลือกแข็ง เมล็ดปอ ไผ่ หน่อไม้ มันสำปะหลัง และคนที่กินยาพวก sodium nitroprusside - วิธีการตรวจด้วย gas chromatography โดยวิธี nitrogen phosphorus detector (GC/NPD), gas chromatography โดยวิธี flame ionization detection (GC/FID), gas chromatography โดยวิธี mass spectroscopy (GC/MS) และ Infrared spectroscopy - Acrylonitrile ในปัสสาวะจะสูงที่สุดเวลาเลิกกะการทำงานและลดลงเรื่อยๆ จนกลับเข้ากะทำงานอีกครั้ง - Cyanoethyl mercapturic acid (CEMA) มีค่าขจัดออกจากร่างกายครึ่งชีวิตประมาณ 8 ชั่วโมง จึงต้องเก็บในปัสสาวะหลังจากเริ่มสัมผัส acrylonitrile 6 – 8 ชั่วโมง ค่าที่ได้ค่อนข้างแตกต่างกันในแต่ละบุคคล จึงใช้ประเมินเป็นรายบุคคลไม่ได้ แต่ใช้ประเมินในลักษณะรายกลุ่มได้ - Active metabolite ของ acrylonitrile จะจับกับ hemoglobin ในเม็ดเลือดแดงเป็น cyanoethyl adducts ซึ่งจำนวนของ N-(2-cyanoethyl)valine adducts ที่ถูกปล่อยจาก hemoglobin สามารถใช้เป็นตัวบ่งชี้การสัมผัส acrylonitrile ในผู้ที่ไม่สูบบุหรี่ได้ แต่จะพบสูงในผู้ที่สูบบุหรี่ตามปริมาณการสูบต่อวัน - การตรวจทางห้องปฏิบัติการอื่นที่มีประโยชน์ ได้แก่ การตรวจดูระดับเกลือแร่, ระดับน้ำตาล, lactate, arterial blood gas และ carboxyhemoglobin ทาง oximetry ถ้าผู้ป่วยมีประวัติสูบบุหรี่
การรักษา
● การรักษาเฉพาะ รักษาเช่นเดียวกับผู้ป่วยได้รับพิษไซยาไนด์ (cyanide poisoning) คือ 1. การให้ amyl และ sodium nitrites เพื่อกำจัด methemoglobinemia ร่วมกับการให้ sodium thiosulfate เพื่อช่วยเร่งการเปลี่ยน cyanide ไปเป็น thiocyanate a. บิด amyl nitrite ใต้จมูกของผู้ป่วยและให้ sodium thiosulfate 300 mg IV (6 mg/kg ในเด็ก ไม่เกิน 300 mg) ปรับขนาดลงถ้ามีภาวะซีด ข้อควรระวัง nitrite induced methemoglobinemia สามารถเป็นอันตรายจนเสียชีวิตได้ ไม่ควรให้ nitrite ถ้ามีอาการน้อยหรือยังไม่ได้รับการยืนยันการวินิจฉัย โดยเฉพาะในรายที่สงสัยพิษของ carbon monoxide ร่วมด้วย b. ให้ Sodium thiosulfate 12.5 g IV. Thiosulfate มีพิษน้อยกว่าและสามารถให้ได้ในรายที่ยังไม่ได้รับการยืนยันการวินิจฉัย และช่วยลดความเป็นพิษของ nitroprusside ให้น้อยลง 2. การให้ hydroxocobabalamin เป็นทางเลือกในการขจัดพิษ a. ในระยะเฉียบพลัน ให้ hydroxocobabalamin 5 g (เด็ก 70 mg/kg) IV infusion > 15 นาที b. ในรายที่มีอาการรุนแรงสามารถพิจารณาให้ซ้ำได้ c. สำหรับการป้องกันพิษของ cyanide จาก nitropusside แนะนำให้ hydroxocobabalamin IV infusion ขนาด 25 mg/hr 3. การให้ dicobalt edentate มีการใช้นอกประเทศสหรัฐอเมริกา 4. Hyperbaric oxygen ยังไม่พิสูจน์ว่าได้ผล
● การรักษาตามอาการ ให้ N-acetylcysteine ให้ยารักษาตามอาการที่เกิดขึ้น
การป้องกัน,มาตรการทางความปลอดภัยและสุขภาพ,การเฝ้าระวังทางการแพทย์ - การป้องกัน ไม่จัดเก็บสารไว้ใกล้กับไฟ แหล่งที่ก่อให้เกิดประกายไฟ และไม่สูบบุหรี่ ไม่วางไว้ใกล้กับสารที่เป็นกรดและด่างแก่ ใช้ระบบปิด มีระบบระบายอากาศ อุปกรณ์มีการป้องกันกระแสไฟฟ้าและฟ้าผ่า ใช้อุปกรณ์ที่ไม่ก่อให้เกิดประกายไฟ - มาตรการทางความปลอดภัยและสุขภาพ จัดระบบระบายอากาศให้ดี หรือมีเครื่องดูดอากาศเสียเฉพาะจุด คนงานควรใช้อุปกรณ์ป้องกันการหายใจ สวมถุงมือ สวมอุปกรณ์ป้องกันดวงตา (goggles) ไม่กินอาหาร ดื่มน้ำ หรือสูบบุหรี่ขณะทำงาน ล้างมือก่อนกินอาหาร - การเฝ้าระวังทางการแพทย์ ตรวจสุขภาพโดยเน้นดูแลระบบผิวหนัง ดวงตา ระบบทางเดินหายใจ - การเตรียมตัวเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ผู้ช่วยเหลือควรใส่อุปกรณ์ป้องกันระบบหายใจที่มีอากาศบรรจุ (Self-contained breathing apparatus; SCBA) และสวมใส่ชุดกันสารเคมี หากสัมผัสทางการหายใจ รีบเคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกจากแหล่งกำเนิด หากสัมผัสทางผิวหนังและดวงตา ล้างด้วยน้ำสะอาดจำนวนมากก่อน นำชิ้นส่วนที่ปนเปื้อนออกจากร่างกายทั้งหมด และล้างด้วยน้ำสบู่จำนวนมาก รวมทั้งล้างตาด้วย saline อุ่นหรือน้ำสะอาดให้นานหลายนาที ถอดคอนแทคเลนส์ออกถ้าสามารถทำได้ง่าย หากสัมผัสทางการกิน ควรบ้วนปากด้วยน้ำสะอาด ให้ activated charcoal ทำให้อาเจียน (เฉพาะในรายที่ผู้ป่วยรู้สึกตัวดี)
เอกสารอ้างอิง - Lauwerys RR, Hoet P. Industrial chemical exposure: Guidelines for biological monitoring 3rd ed. Florida: CRC Press 2001. - Agency for Toxicological Substance and Disease Registry. Toxicological profile for acrylonitrile. 1990 [cited 2010 11 January]; Available from: http://www.atsdr.cdc.gov/toxprofiles/tp 125.html. - Olson KR, Anderson IB, Benowitz NL, Blanc PD, Clark RF, Kearney TE, et al. Poisoning & drug overdose. the California Poison Control System. 6th ed. New York: McGraw-Hill 2012. - Ladou J. Current occupational & environmental medicine 4th ed. New York: McGraw-Hill 2007. - Farrow C, Wheeler H, Bates N, Murray V. The chemical incident management handbook. London: The Stationery Office 2000. - International Programme on Chemical Safety. International Chemical Safety Cards (ICSCs). Geneva: International Labour Office 1998.