ค้นหาข้อมูล | Search data

ค้นหาทั่วไป
ใส่ข้อมูลที่ต้องการค้นหา : เลือกหัวข้อที่ต้องการค้นหา :

ค้นหาจาก หมวดหมู่
UN NUMBER : 1208
ชื่อ สารเคมี n-Hexane (เอ็นเฮกเซน หรือ นอร์มัลเฮกเซน)
ชื่ออื่นๆ,การค้า,Synonyms Normal hexane
สูตรโมเลกุล C6-H14
CAS number 110–54–3
ลักษณะทางกายภาพ (ติดไฟ,กลิ่น,สี ฯ) ของเหลว ใส ไม่มีสี ระเหยได้ง่าย มีกลิ่นเฉพาะตัวคล้ายน้ำมันเชื้อเพลิง ติดไฟได้ง่าย และไอระเหยสามารถทำให้เกิดการระเบิดได้
ค่ามาตรฐานในสถานที่ทำงาน
● ACGIH ACGIH TLV – TWA 50 ppm (180 mg/m3)
● OSHA OSHA PEL – TWA 500 ppm (1,800 mg/m3)
● NIOSH NIOSH REL – TWA 50 ppm (180 mg/m3)
● IDLH 1,100 ppm
● ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องความปลอดภัยในการทำงานเกี่ยวกับภาวะแวดล้อม (สารเคมี) N/A
● มาตรฐานอื่นๆ EPA ไม่ได้จัด n-hexane ว่าเป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ (Group D)
● BEI ACGIH BEI – 2,5-Hexanedion ในปัสสาวะหลังเลิกงานในวันทำงานสุดท้ายของสัปดาห์ ไม่เกิน 200 mg/L
การใช้ประโยชน์,ความเสี่ยงในการสัมผัส อุตสาหกรรมที่ใช้ - ใช้เป็นสารทำความสะอาดในอุตสาหกรรมพิมพ์ภาพ สิ่งทอ ผลิตเฟอร์นิเจอร์ และผลิตรองเท้า - อยู่ในส่วนประกอบของกาวที่ใช้ในการติดตั้งหลังคา การทำรองเท้า และอุตสาหกรรมเครื่องหนัง - เป็นส่วนประกอบในน้ำมันเชื้อเพลิง กาวประเภทแห้งเร็ว และกาวยางน้ำ (rubber cement)
กลไกการก่อโรค n-hexane เป็นสารที่มีพิษต่อระบบประสาท ทำให้เกิดอาการกลุ่มอาการทางเส้นประสาท (polyneuropathy) ได้หลายอย่าง เช่น เกิดอาการชาบริเวณปลายมือปลายเท้า อาการกล้ามเนื้อส่วนปลายอ่อนแรงแบบสมมาตร (distal symmetrical motor weakness) เกิดอาการมองเห็นผิดปกติ กรณีสัมผัสมากๆ อาจมีฤทธิ์ต่อระบบประสาทส่วนกลางทำให้เกิดอาการปวดศีรษะ มึนงง อาเจียนได้ นอกจากนี้ยังมีฤทธิ์ทำให้เกิดการระคายต่อตา ทางเดินหายใจส่วนบน และผิวหนัง
อาการเฉียบพลัน ปวดศีรษะ เวียนศีรษะ อาเจียน มึนงง สับสน ทำให้เกิดการระคายต่อตา ทางเดินหายใจส่วนบน และผิวหนัง เกิดผื่นแดงหรือตุ่มน้ำใสได้หลังจากสัมผัส
อาการเรื้อรัง ทำให้เกิดอาการทางระบบประสาท ความรู้สึกบริเวณปลายมือ ปลายเท้าลดลง เกิดอาการชา รู้สึกเจ็บแปลบเหมือนถูกเข็มทิ่ม กล้ามเนื้ออ่อนแรง กล้ามเนื้อลีบ ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อลดลง เกิดอาการข้อเท้าตก (foot drop) ส่วนมากมักจะมีอาการทั้ง 2 ข้างของอวัยวะแบบสมมาตร (symmetrical) ถ้าได้รับสัมผัส n-hexane เป็นเวลานานอาจจะมีผลต่อการมองเห็น ทำให้ลานสายตา (visual field) แคบลง เส้นประสาทตาฝ่อ (optic nerve atrophy) ได้
คุณสมบัติก่อมะเร็ง (IARC) IARC – N/A EPA Group D (not classifiable as to human carcinogenicity)
การวินิจฉัย
● เกณฑ์การวินิจฉัย 1. มีอาการและอาการแสดงของโรคชัดเจน เช่น อาการชา กล้ามเนื้ออ่อนแรง 2. มีประวัติทำงานที่สัมผัสสาร n-hexane 3. มีการตรวจทางห้องปฏิบัติการแสดงอาการของโรคหรือแสดงว่ามีการสัมผัส 4. มีข้อมูลสิ่งแวดล้อมสนันสนุนว่ามีความเข้มข้นของ n-hexane เกินค่ามาตรฐานที่กฎหมายกำหนด 5. มีข้อมูลทางระบาดวิทยาสนันสนุน 6. มีการวินิจฉัยแยกโรคอื่นแล้ว
● การตรวจทางห้องปฏิบัติการ(ตรวจในเลือด,ปัสสาวะ ฯ) - ตรวจปัสสาวะหลังจากเลิกงานในวันทำงานสุดท้ายของสัปดาห์โดยตรวจดูสาร 2,5-Hexanedion ซึ่งจะบ่งบอกถึงการสัมผัส n-hexane - การตรวจทางระบบประสาทจะพบการนำกระแสประสาท ของเส้นประสาทที่ควบคุมกล้ามเนื้อลดลง การตัดเนื้อเยื่อของเส้นประสาทไปตรวจ จะพบว่าเส้นประสาทส่วนปลายถูกทำลายและมีการบวม ปลอกหุ้มเส้นประสาท (myelin sheath) จะบางลง
การรักษา
● การรักษาเฉพาะ ไม่มี Antidote สำหรับ n-hexane
● การรักษาตามอาการ - ปฐมพยาบาล กรณีเกิดการรั่วไหล นำผู้ป่วยออกจากจุดเกิดเหตุให้เร็วที่สุด ให้อยู่ในที่อากาศถ่ายเท ถอดเสื้อผ้าออก ล้างตัวด้วยน้ำเปล่าให้มากที่สุด ถ้าเข้าตาให้ล้างตาด้วย สังเกตสัญญาณชีพ ระดับความรู้สึกตัว ใส่ท่อช่วยหายใจถ้าผู้ป่วยไม่หายใจ - การรักษาระยะเฉียบพลัน ทำการล้างตัว (decontamination) ทั้งที่จุดเกิดเหตุ และที่โรงพยาบาล ประเมินสภาวะการหายใจ ถ้าไม่หายใจต้องใส่ท่อช่วยหายใจและให้ออกซิเจน 100 % ประเมินระดับความรู้สึกตัว และอาการทางระบบประสาท หลีกเลี่ยงการให้ยาที่มีฤทธิ์กดระบบประสาท เนื่องจาก n-hexane มีผลต่อระบบประสาทส่วนกลางอยู่แล้ว - การรักษาระยะยาว ผลของการสัมผัสสาร n-hexane ต่อเส้นประสาทจะยังคงอยู่แม้ว่าจะหยุดการสัมผัสแล้วก็ตาม ส่วนใหญ่กลุ่มอาการทางเส้นประสาทมักจะเป็นมากขึ้นใน 2 – 3 เดือนถัดมา ในบางรายอาจจะมีอาการได้นานถึง 2 ปี จำเป็นที่จะต้องทำการรักษา และตรวจติดตาม กับแพทย์เฉพาะทางด้านระบบประสาทอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งทำกายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ
การป้องกัน,มาตรการทางความปลอดภัยและสุขภาพ,การเฝ้าระวังทางการแพทย์ - การป้องกัน ทำโดยเก็บสาร n-hexane ในภาชนะที่มีฝาปิดมิดชิด ในสถานที่ที่แห้งและเย็น มีการระบายอากาศที่ดี ใช้อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคลที่เหมาะสม - มาตรการทางความปลอดภัยและสุขภาพ จัดสถานที่ให้มีระบบระบายอากาศทั้งแบบเฉพาะที่ (Local) และแบบทั่วไป (General) ที่ดี - การเฝ้าระวังทางการแพทย์ ในคนทำงานที่ต้องสัมผัสกับ n-hexane ต้องเฝ้าระวังอาการทางระบบทางเดินหายใจ ระบบผิวหนัง ระบบประสาทส่วนกลาง และระบบประสาทส่วนปลาย รวมทั้งเฝ้าการสัมผัสโดยการตรวจสาร 2,5-Hexanedion ในปัสสาวะ - การเตรียมตัวเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน กรณีเกิดการรั่วของ n-hexane ควรนำผู้บาดเจ็บออกจากที่เกิดเหตุให้เร็วที่สุด โดยผู้ที่เข้าไปช่วยเหลือต้องสวมใส่เครื่องป้องกันส่วนบุคคล เช่น หน้ากาก ถุงมือ แว่นตา และชุดป้องกัน ควรหลีกเลี่ยงการใช้อุปกรณ์ที่ทำให้เกิดประกายไฟ ความร้อน เพราะอาจจะทำให้เกิดการระเบิดได้ กรณีมีการรั่วไหลของไอระเหยอาจจะใช้ละอองน้ำมาพ่นเพื่อจำกัดการแพร่กระจายได้
เอกสารอ้างอิง - ATSDR. n-Hexane CAS # 110-54-3. Agency for toxic substances and disease registry ToxFAQs. 1999. - Chang CM, Yu CW, Fong KY, Leung SY, Tsin TW, Yu YL, Cheung TF, Chan SY. N-hexane neuropathy in offset printers. Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry. 1993;56:538-542. - Cianchetti C, Abbritti G, Perticoni G, Siracusa A, Curradi F. Toxic polyneuropathy of shoe-industry workers A study of 122 cases. Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry. 1976;39:1151-1161. - Chang YC. Patients with n-hexane induced polyneuropathy: a clinical follow up. British Journal of Industrial medicine. 1990; 47: 485-489. - โยธิน เบญจวัง วิลาวัณย์ จึงประเสริฐ. (2550). มาตรฐานการวินิจฉัยโรคจากการทำงาน ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550. - ACGIH. TLVs and BEIs Based on the Documentation of the Threshold Limit Values & Biological Exposure Indices. United States2012.